Salgın Döneminde İşten Çıkarılanlar Ne Yapmalı?

Salgın Dönemi
Salgın Dönemi

Her sektörü her anlamda olumsuz yönde etkileyen salgın, oldukça fazla işten çıkarılma durumlarını da gündeme getirdi. Salgın dönemi, işten çıkarılmanın modelini değiştiren işverenler, istifa ile iş sözleşmelerini sonlandırarak bu durumdan kurtulmanın yolunu bulmuş durumdalar.

Salgın dönemi maliyetler açısından işçilerin, iş akitlerinin ne şekilde sonlandırılacağı konusunda kanunlarımız ne diyor?

İşçi haklarını ve işten çıkarılma konusunda neler yapılabilir?

Mevcut salgının etkilediği iş akitleri ve zarar eden şirketlerin işçilerle anlaşarak (!) “çalışanları ayrılma yoluna götürmeleri” (yani istifaya zorlamaları) ve işten çıkarma yasağı uygulamasının uzatılması gibi durumlar sonucu, işçilerin haklarını gereği gibi ve tam alamadıklarını hatta haklarının ne olduğu konularından bile haberdar olmadıkları görülmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, “işçi” kelimesinin hukuki tanımını bir iş akdi karşılığı, herhangi bir işte ücret karşılığı çalışan kişi olarak ifade edebiliriz. Hukuki tanımdan anladığımız üzere işçinin bir iş sözleşmesi altında çalışıyor olması gerekmektedir.

Ancak en çok yapılan yanlışlardan birisi, işçilerin sözleşmelerinin olmadığı algısıdır. Belirtmeliyiz ki, bir sözleşmenin var olması için illaki yazılı bir sözleşmenin varlığı aranmamaktadır. İşçinin bir işyerinde çalışmaya başlamasıyla aslında sözleşme kurulmuş olur. Yazılı sözleşmenin olmaması mevcut sözlü sözleşmeyi süresiz bir iş sözleşmesine dönüştürmektedir. Bu yüzden iş sözleşmesinin olmadığı gerekçesiyle haklarından mahrum edilemez, işçilik alacaklarının ödenmesinden kaçınılamaz.

İşçinin, işveren tarafından herhangi geçerli veya haklı sebep bulunmaksızın iş akdine son verilmesi dolayısıyla doğacak bazı hakları mevcuttur.

Bir yıllık kıdemi tamamlanmışsa, kıdem tazminatı

İşten çıkarılmadan önce, çalışmış olduğu yıl ile bağlantılı olarak kanunla belirlenmiş ihbar şartları sağlanmamış ya da gereği gibi kullandırılmamışsa ihbar tazminatı
Varsa eksik ücret, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin ve AGİ (Asgari Geçim İndirimi) alacakları işçiye işten çıkarılması ile birlikte ödenmek zorundadır.

Ancak feshin haklı sebebe dayanması veya işçinin kendi hür iradesi ile istifa etmesi durumunda, ücret alacakları hariç, işçiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vb. iş akdinin sonlanmasından dolayı doğacak ücretler ödenmemektedir.

Pandemi sürecinde özellikle işten çıkarma yasakları sebebiyle, işçilerin işçilik alacaklarının alınması konusunda bazı mağduriyetler yaşanmıştır.

İşverenler işten çıkarma yasağını kendi lehlerine avantaja çevirerek işçilere haklarını eksik ödeyerek, istifa beyanıyla işten çıkışlarını sağlamaktadırlar. Bunun yanı sıra ikale anlaşması yaparak işçilerin haklarının dava ve hak arama hürriyetlerinin de önüne geçmeye çalıştıkları münferit örneklerde görülmektedir.

Bilinen bir diğer yanlış da istifa beyanıyla işten çıkarıldıktan sonra ya da ikale anlaşması dolayısıyla hukuki yola başvurma hakkının ortadan kalktığı algısıdır. Bu uygulama olarak yanlış bir algıdır. İşçinin hür iradesini barındırmayan istifa ya da ikale anlaşması işçinin hukuki imkanlarını kullanmasına engel değildir. Bu süreçte kanıtlanabildiği müddetçe işçi, dava yoluna başvurma hakkını kullanarak eksik alacaklarını ve diğer işçilik alacaklarını işverenden alabilir.

Hatta işe iade şartlarını sağlayan bir işte çalışıyorsa 1 ay içerisinde işe iade davasını dahi açabilmektedir. Yani pandemi döneminde alınan işten çıkarmanın yasaklanması kararı dolayısıyla, işçilerin istifaya zorlanması, haklarının eksik ödenmesi ve mağduriyetlerine yol açılması durumu hiçbir suretle korunmayacaktır. Bu durumda işverenin feshi dolayısıyla doğan hükümler uygulanacak mahkeme de buna göre karar verecektir. Özgür iradeyle imzalanmayan istifa beyanlarının ve ikale anlaşmalarının geçerli olmadığına dair içtihatlar mevcut olup, işçinin hakları hukuk kanalıyla koruma altındadır.

İşçilerin de bu durumlara dikkat ederek, hukuki haklarını aramalarında herhangi bir sakınca bulunmamakla beraber, kötü niyetli bu yaklaşıma karşı her zaman dava hakları bulunmaktadır.

PWA'lar ve Yerel Uygulamalar: Ne Seçilmeli
Tanıtım Yazıları

PWA’lar ve Yerel Uygulamalar: Ne Seçilmeli

Yerel Uygulamalar veya PWA’lar: Hangisi Daha İyi? Günümüzde mobil cihazları neredeyse her şey için kullanıyoruz: hatta 7Slots‘da klasik slot oynamak için bile kullanıyoruz. Ancak “PWA” […]

Tanıtım Yazıları

Raylı spot lineer armatürler

Raylı spot günümüz modern aydınlatmasında en önemli ışıklardan biridir. Hareket edebilme yeteneği, çeşitli ışıklar ve kolay kurulum, mimarların ve tasarımcıların bu lambayı çeşitli ofis, konut […]

POPÜLER LİNEER AYDINLATMA UYGULAMALARI
YAŞAM

Popüler Lineer Aydınlatma Uygulamaları

Lineer armatür, günümüzde dekoratörler arasında çok popüler olan ve iç tasarımcılar, mimarlar vb. arasında pek çok hayran bulan en yeni aydınlatma türlerinden biridir. Lineer aydınlatma, […]

hisse senedi nedir
Ekonomi

Hisse Senedi Nasıl Alınır?

Borsada yatırım yapmak için en yaygın şekilde kullanılan yatırım enstrümanlarının başında hisse senedi geliyor. Oldukça kıymetli bir finansal varlık olan hisse senetleri borsa yatırım dünyasına […]

deprem sigortasi
Arsa-Arazi

Deprem Sigortası Hakkında Bilinmesi Gerekenler!

Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Aytekin Çelik, deprem sigortalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Taşınmazların tamamının zorunlu deprem sigortası kapsamında olmadığını […]

EGIAD
Ekonomi

EGİAD Afet Koordinasyon Kurulu Kurdu

17 Ağustos 1999 depremi, 2020 İzmir depremi, 10 ilde yıkıma yol açan Kahramanmaraş depremi tüm ülkede deprem gerçeğini ortaya koydu. Depremin yanında her yaz gerçekleşen […]

Emeklilik fonlari
Bankalar ve Faizler

Katılım Emeklilik Fonları Kazandırıyor

Katılım fonları için Genel Müdürü Ayhan Sincek, Katılım Emeklilik fonları 2022’de ağırlıklı getirisinin yüzde 76,7 ile sektörün üzerinde gerçekleştiğini belirterek, “Geçtiğimiz yıl iyi bir fon […]

Hisarlar
Arsa-Arazi

Hisarlar Sezonu Ege’de Açıyor

Türkiye’de ve dünyada tarım makineleri konusunda önemli bir ticaret hacmine sahip olan Hisarlar, 01-05 Şubat tarihlerinde gerçekleşecek Agroexpo İzmir Tarım Fuarı’na katılarak son ürünlerini beğeniye […]

E ticaret
Ekonomi

E-Ticaret 10 Yılda 50 Kat Büyüdü

Dijital mağazalar, 2013 yılında bir yılda yaptıkları toplam satışı, 10 yıl sonra 2023’te sadece 5 günde gerçekleştirecek. Türkiye’de alışveriş alışkanlıklarının değişmesiyle her yıl kendini geliştiren […]

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*