İşsizlik Rakamları Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?

Issizlik Rakamlari
Issizlik Rakamlari

12 Nisan tarihinde TÜİK tarafından açıklanan işsizlik rakamlarına göre Şubat ayında işsizlik oranı Ocak ayına göre 0,7 puanlık artış ile %13,4 oldu. İşgücüne katılım oranı, 0,3 puanlık artış ile %50,1 olurken, genç işsizlik rakamları 0,4 puanlık artış ile %26,9 olarak belirtildi.

Bilindiği gibi geçtiğimiz aydan itibaren TÜİK, işsizlik rakamlarını hesaplama yönteminde değişikliğe gitmişti. Önceki süreçte hesaplama yapılırken ilgili ay ile birlikte bir önceki ve bir sonraki ayların ortalaması alınmaktaydı. Bu hesaplama yöntemi söz konusu istatistiğe güvenilirlik katsa da, özellikle pandemi gibi aylık hatta haftalık olarak keskin değişimlerin olduğu bir dönemde bu hesaplama yöntemi yapay bir pürüzsüzlük yaratmakta ve ağır kısıtlamaların etkisini azaltmaktaydı. Örneğin, bu yöntem ile Aralık ayının rakamları hesaplandığında, kısıtlamaların başladığı Aralık ayı ile birlikte kısıtlamaların hafif olduğu Kasım ayı da dikkate alınacağından, söz konusu kısıtlamaların etkisi tam olarak görülememekteydi. Bu sebeple, söz konusu değişiklik daha doğru sonuçlar elde etmemize imkân sağlamıştır.

Açıklanan işsizlik rakamları; pandemi süresince işsizlik oranlarının gerçeği yansıtmadığı, fesih yasağının varlığı ve iş aramaktan umudu kesenlerin normalin çok üzerinde olması sebebi ile işgücüne katılım oranının düştüğü, bunun da işsizlik oranının olması gerekenden daha düşük görünmesine sebep olduğu sıkça dile getirilmektedir. Bu görüş, belki o kasıtla ifade edilmiyor olsa bile, kamuoyunda işgücüne katılım oranının bilinçli şekilde düşük gösterilerek işsizlik rakamları düşük tutulduğu algısı yaratmakta ve bu göstergelere karşı bir güven kaybına sebep olmaktadır.

Dünyada işgücü göstergelerindeki durum ne?

OECD verilerine göre oluşturulan grafiğe göre bütün dünyada pandemi ile işgücü rakamlarında bir gerileme görülmüştür. Bu da, söz konusu durumun ülkemize özgü olmadığını ortaya koymaktadır.

Dünya genelindeki işgücü göstergelerinde ilgi çekici bir başka taraf ise, tüm ülkelerde işgücü rakamlarının başka parametrelerden neredeyse bağımsız şekilde, yalnızca pandeminin seyrine bağlı olarak değişiklik göstermesidir.

Buna göre, 2020’nin İlk çeyreğinde pandeminin baş göstermesi ile işgücü rakamları aşağı yönlü seyre geçmiştir.
İkinci çeyreğinde sıkı karantina önlemleri ile işgücü rakamları dip yapmıştır.

Üçüncü çeyreğinde kısmi normalleşme ile işgücü rakamları kısmi yükselişe geçmiştir.

Dördüncü çeyreğinde ise, ikinci Covid19 dalgası kapsamında alınan önlemler neticesinde işgücü rakamları tekrar aşağı yönde seyretmiştir.

Modern ekonomi tarihinde bu kadar uzun bir süre boyunca, istihdam verilerinin tüm dünyada bu şekilde tek bir parametreye bağlı seyrettiğine kaç kez tanık olunmuştur, burası da ayrıca konuşulmalıdır. Tek başına bu gösterge dahi yaşadığımız sürecin ne kadar sıra dışı olduğunu ortaya koymaktadır.

Nitekim bu süreçte işgücüne katılım oranlarındaki düşüşe Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) de dikkat çekmiş ve pandemi önlemleri kapsamında uygulanan kısıtlamaların insanların iş arama kabiliyetlerini sınırladığına değinilerek, söz konusu durumun işsiz ile işgücünde aktif olmayan kişileri ayırt etmeyi zorlaştırdığı belirtilmiştir. Ek olarak, pasif işgücünü aktif hale getirmenin işsiz bir kişiye iş bulmaktan daha zor olduğunun benzer kriz dönemlerinde görüldüğü belirtilerek, işgücündeki azalmanın önemi vurgulanmıştır.

Göstergeler Doğru Fakat Reel Durumu Ortaya Koyması Açısından Yeterli Değil

Ülkelerin büyük çoğunluğunda hükümetler işsizliğin önüne geçmek için fesih yasağı, teşvik paketi gibi enstrümanlarını yoğun şekilde devreye sokmaktadır. Bu sebeple işsizlik rakamları da, işgücüne katılım göstergeleri de reel durumu ortaya koymak adına yetersiz kalmaktadır, çünkü bu tedbirlerle çalışma imkânı bulamayan büyük bir kitle işten çıkarılmamış ve dolayısıyla aktif işgücünün de dışına çıkmamıştır. Burada, çalışmaya devam eden büyük kitlenin tam ve verimli şekilde çalışamaması, yani eksik istihdam söz konusudur.

ILO Türkiye Ofisi tarafından hazırlanan “İkinci Dalga COVID-19 Önlemlerinin Türkiye’de İstihdam Üzerindeki Etkisi” başlıklı araştırma notunda, Türkiye’deki pandeminin istihdam üzerindeki etkisi, fiili çalışma saati üzerinden değerlendirilmiş. Dolayısıyla, süreçteki zamana dayalı eksik istihdama yönelik veriler ortaya konulmuştur. Söz konusu araştırmada “Covid19 etkisi olmasaydı senaryosu” ile mevcut durum karşılaştırılarak oldukça ilgi çekici sonuçlar çıkarılmıştır.

Fesih Yasağı Olmasaydı İşsizlik Oranı Ne Olurdu?

Bu çalışmaya göre, pandeminin başından 2020 yılı sonuna kadar çalışma saatlerindeki düşüş ortalama 4,5 milyon (tam zamanlı çalışan) kişiye denk gelmektedir. TÜİK tarafından açıklanan Şubat Ayı işsizlik rakamlarına göre işsiz sayısı 4 milyon 236 bin kişi olarak açıklanmış ve işsizlik oranı %13,4 olarak belirtilmiştir. Kaba bir hesapla pandeminin başından bu yana uygulanan kısıtlamalar neticesinde azalan çalışma saatlerinin, fesih yasağının kalkması halinde işten çıkarma olarak sektörlere yansıyacağı düşünülebilir. Bu hesapla, mevcut kısıtlamalarla fesih yasağının bitmesi durumunda işsiz sayısının iki katına çıkarak %25 seviyelerini geçebileceğini öngörebiliriz.

Burada ayrıca, ilk kısıtlamaların olduğu Nisan ve Mayıs 2020 aylarında çalışma saatlerindeki ciddi düşüşe nazaran ikinci dalga kapsamında alınan tedbirler sonucu meydana gelen azalmanın daha sınırlı olduğu görülmektedir.

İstihdamda Verilen Tavizlere Karşılık İstenilen Sonuç Alınıyor mu?

Söz konusu çalışmada, çalışma saatindeki azalma ile insan hareketliliğindeki azalma arasında güçlü bir paralellik olduğu görülmüştür. Son aylarda, nispeten daha az çalışma saatindeki düşüş ile verimli sonuçlar elde edilmiştir. Burada, kısıtlamaların daha spesifik sektörlerde gerçekleşmesi, insanların daha sıkı kısıtlamaların gelmesinden çekindiği için tedbirli davranması gibi faktörlerden söz edilebilir. Bu da ilk kez karşılaştığımız Covid19 ile mücadelede zamanla istihdam açısından daha az hasarla atlatmanın yollarının araştırıldığını göstermektedir.

Aynı çalışmada dikkat çeken diğer hususlar ise çalışma saatlerindeki düşüş açısından kadınların erkeklerden; gençlerin ise yetişkinlerden yaklaşık iki kat fazla etkilenmeleridir. Kısıtlamalardan en çok etkilenen hizmet ve ağırlama sektörleri bu tabloyu ortaya çıkarmaktadır.

Sonuç olarak pandemi, başladığı günden bu yana tüm istihdam verilerini direkt etkileyen birincil faktör olmuştur. Bu süreçten ciddi şekilde etkilenen istihdam ile ilgili durumu ortaya koyarken, normal dönemde kullandığımız ana veriler çoğu zaman yeterli olmamaktadır. Bu sebeple durum değerlendirmesi yaparken ikincil, üçüncül göstergelerin de dikkatle incelenmesi; süreçten hasarın asgariye indirilmesi için kritik öneme sahip teşvik ve hibelerin buna göre değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

Tanıtım Yazıları

SEO ve Dijital Pazarlama

SEO ve Dijital Reklam Ajansları Dijital pazarlama, günümüzde işletmelerin büyüme ve sürdürülebilirlik stratejilerinde kritik bir yer tutmaktadır. SEO (arama motoru optimizasyonu) bu stratejilerin temel taşıdır. […]

Tanıtım Yazıları

Şeffaf Plaklar Sık Sorulan Sorular

Bu makalemizde ortodonti uzmanı Dr. Burak Aksu şeffaf plak tedavisi ile ilgili sık sorulan sorulara yanıtlar veriyor. Şeffaf Plak Tedavisi Kimler İçin Uygundur? Şeffaf Plak […]

Manşet

Bursa’daki Kolonsuz Apartman ve Yapısal Endişeler

Bursa’daki kolonsuz apartmanların yapısal endişeleri üzerine kapsamlı bir inceleme. Bu tür yapıların güvenliği, dayanıklılığı ve olası riskleri hakkında bilgi edinin. Yapıların geleceği ve yaşanabilirliği için önemli ipuçları. […]

Manşet

Hamza Özdemir’in Saman Ev Hikayesi

Hamza Özdemir’in Saman Ev Hikayesi, yaşamın basit ama derin anlamlarını keşfeden bir yolculuk. Doğanın güzellikleri ve insan ilişkileri arasında geçen bu etkileyici hikaye, okuyuculara ilham verecek. […]

Tanıtım Yazıları

Yatırım için popüler emlak piyasaları

Tüm ekonomik çalkantılara rağmen, en popüler ve güvenli yatırım seçeneklerinden biri mülk satın almak olmaya devam ediyor. Bu varlık sadece sermayeyi enflasyondan korumakla kalmaz, aynı […]

Manşet

Konut Kredilerine Erişimde Dijital Dönüşüm

Konut kredilerine erişimde dijital dönüşüm, süreci hızlandırarak kullanıcı deneyimini iyileştiriyor. Online başvuru sistemleri ve veri analitiği ile mortgage sürecinde devrim yaratıyor. Yeni nesil finansal çözümler için hemen keşfedin! […]

GENEL

Kimler Sanal Ofis Kiralayabilir?

Sanal ofisler, esnek çalışma çözümleri sunarak birçok farklı sektörden birey ve işletmeye hitap eder. Maliyet tasarrufu, prestijli bir iş adresi ve profesyonel hizmetler sunması sayesinde, […]

GENEL

Alanya’da Daire Satın Almanın Avantajları

Alanya’da daire satın almanın avantajlarını keşfedin. Uygun fiyatlar, yüksek kira getirisi ve yatırım potansiyeliyle bu Akdeniz cennetinde emlak sahibi olmanın faydalarını öğrenin. Alanya, Türkiye’nin Akdeniz […]