TOKİ 64 İlde 20 Bin Konut Projesiyle Yeni Bir Dönem Başlatıyor

Türkiye’de Artan Konut Fiyatları ve Barınma Maliyeti

Türkiye’nin hızla yükselen konut fiyatları, özellikle büyükşehirlerde yaşayan vatandaşların en büyük gündem maddeleri arasında yer alıyor. Devletin TOKİ eliyle açıkladığı yeni projeler, bu sorunu hafifletmeyi amaçlasa da, gerçek maliyetler ve ekonomik göstergeler ışığında alınan nihai sonuçlar oldukça çarpıcı.

Yürütülen Yeni Konut Projeleri ve Satış Stratejileri

Çoğunlukla kurasız ve açık satış yöntemiyle gerçekleştirilen bu projeler, toplamda 64 ilin yaklaşık 20 bin konutuna ulaşmayı hedefliyor. Bu projeler özellikle deprem bölgesinde olan illerde ve İstanbul’un iki yakasında yoğunlaşmış durumda. Başlangıç fiyatı olarak belirlenen 2 milyon 100 bin TL, birçok vatandaşın ulaşabilirlik sınırlarının çok üzerinde olsa da, devletin bu girişimi, konut arzını artırmayı ve piyasa fiyatlarını düşürmeyi amaçlıyor.

Kiralanan Konutlar ve Oturma Süresi Sınırlaması

İşte burada en çarpıcı detaylardan biri devreye giriyor: İstanbul’da toplam 15 bin konutun, piyasa fiyatının altında kiraya verileceği ve kiracıların en fazla 3 yıl oturabileceği planlanıyor. Bu sınırlama, genç ve orta gelirli ailelerin uzun vadeli konut sahibi olabilme hayalini zorlaştırıyor. Aynı zamanda, kiranın düşürülmesi ve ulaşılabilir hale gelmesi amacına ulaşmak için uygulamaya konulan bu model, gerçek anlamda nasıl bir etki yaratacak hâlâ belirsizliğini koruyor.

Finansal Tablo ve Barınma Maliyetleri

İşte göze çarpan gerçek, tüketicinin bütçesini zorlayan yüksek taksit tutarlarıdır. Yapılan hesaplamalara göre, en düşük taksit tutarı olan 18 bin TL’nin bile, hane gelirinin %30’ını aşması gereken değerlerde olduğu ortaya çıktı. Bu durumda, bir vatandaşın aylık net gelirinin en az 60 bin TL olması gerekiyor! Bu rakam, Türkiye’de ortalama gelirlerin kat ve kat üzerinde ve gerçeklikten uzak görünüyor.

Değerlere göre, TÜİK’in 2025 verilerine göre, ortalama ücretli çalışan kişilerin gelirleri genellikle 31 bin 587 TL civarında. Bu durumda, 18 bin TL’lik taksitlerin bile birçok çalışan için ulaşılmaz olduğu net olarak görülüyor. Özellikle bölgede gerçekleşen ekonomik gelir uçurumları, yeni projelerin erişilebilirliğini hiç de kolaylaştırmıyor.

Gelir Dağılımındaki Adaletsizlik ve Sosyal Etkiler

Türkiye’de gelir dağılımındaki adaletsizlik, özellikle Gini katsayısındaki artışla kendini gösteriyor. Yüzde 20’lik en yüksek gelir dilimi, toplam gelirin yaklaşık yarısını alırken, alt gelir grubu yüzde 6,4’te kalıyor. Aynı zamanda, açlık sınırı olarak kabul edilen rakam, TÜRK-İŞ’in Mayıs 2026 verilerine göre, 35 bin 174 TL’yi aşıyor. Bu, gelir düzeyinin oldukça düşük kesimleri ilgilendiren ciddi bir sorunu gözler önüne seriyor.

Özellikle, 18 bin TL’lik taksit ödeyen bir asgari ücretli, elinde kalan aylık net gelirle, asgari geçim maliyetleriyle bile başa çıkmakta zorlanıyor. Ortalama 28 bin 75 TL olan asgari ücret ise, gerçek hayatın yüksek maliyetleriyle yarışamıyor. Bu noktada, yüksek peşin ödeme indirimleri ve düşük gelirli vatandaşların erişim şansı oldukça sınırlı kalıyor.

Taksitlerin Artış Oranları ve Gelecek Öngörüleri

TOKİ taksitleri yılda iki kez, memur maaş artış oranlarına göre güncellenirken, bu da ciddi bir borç yükü artışına yol açıyor. 2026’nın ilk yarısında %15,57 oranında bir zam öngörülüyor. Bu durumda, 18 bin TL’lik taksitler, yaklaşık dört yıl içinde 54 bin 900 TL’ye ulaşabilir. Bu, özellikle düşük ve orta gelir grubundan çok yüksek bir maliyet artışı demek.

Bu gelişmeler, ülke genelinde ev sahipliği oranını %56,1’e düşüren, kira oranını ise %28’e yükselten bir tabloyu beraberinde getiriyor. İstanbul ve diğer büyük şehirlerde, mevcut kira ve konut fiyatlarının bu yeni projeyle ne ölçüde etkileneceği ve vatandaşların hangi seviyede erişilebilirlik kazanacağı henüz belirsizliğini koruyor. Ancak, ekonomik göstergeler ve gelir seviyeleri ışığında, düşük gelirli vatandaşların bu projelerden ne kadar fayda sağlayacağı büyük bir soru işareti.